Sosial şəbəkələrdə təhlükəsiz ünsiyyət qaydaları

DÜZDÜR:

• Öz hesabını qorumaq.
• Hər bir sosial şəbəkə üçün etibarlı (ikimərhələli) şifrələr fikirləş.
• Şəxsi məlumatı qorumaq.
• Şəxsi məlumatlarını hamı üçün əlçatan etmə.
• Yad insanlardan şübhələnmək, onlara etibar ETMƏMƏK.
• Tanımadığın şəxslərin göndərdiyi linklərə keçid etmə, onların göndərdiyi faylları yükləmə.
• Əhatə dairəsinə nəzarət etmək.
• “Kənar şəxslərin” paylaşılan kontentə, o cümlədən fotoşəkillərə və ya paylaşımlara baxmasını və şərh yazmasını qadağan et.
• Kontentə təsir etmək.
• Söhbət qrupunda kimsə özünü aqressiv və kobud şəkildə aparırsa, bu istifadəçidən moderatora çəkinmədən şikayət et.
• Sənə hücumlar edilirsə, “Qara siyahı”nın imkanlarından istifadə et.
• Elə paylaşımlar et və şərhlər yaz ki, sonra buna görə utanmayasan və özünü pis hiss etməyəsən.
• Paylaşım etməzdən əvvəl özünə sual ver: “Bu paylaşımı mənim üçün önəmli olan, xoşuma gələn bir şəxs görsə özümü necə hiss edərəm?”

SƏHVDİR:

• Xoş olmayan dialoqu davam etdirmək, özünə haqq qazandırmaq, izahat vermək və ya sübut etmək.
• Təhqir etmək və aqressiyaya aqressiya ilə cavab vermək.
• İncidildiyini gizlətmək, qapanmaq, baş verənlərdə özünü günahlandırmaq.
• Səni incidən şəxsin səndən əl çəkməsi ümidilə onun şərtlərinə və tələblərinə razılıq vermək.
• Bekarçılıqdan, yaxud “zarafatca” digər şəxsi alçaldan məlumatlar paylaşmaq.
• Zorakılığa şahid olmaq və kənarda qalmaq.
• Kiberbullinq səbəbilə məktəbi və ya sevdiyin işi atmaq.

MƏN KİBERBULLİNQ QURBANIYAM – NƏ ETMƏLİ?

• Hər şeydən əvvəl unutma ki, baş verənlərdə sənin günahın YOXDUR! İstənilən şəxs kiberbullinq qurbanı ola bilər.
• Aqressorlara cavab vermə! Mesajlara etinasız yanaş və dialoqu kəs.
• Sakitliyini qorumağa çalış. Əgər çox təşviş keçirirsənsə, noutbuku bağla, telefonu kənara qoy. 5-7 dərin və səthi nəfəs al.
• Fikirləş, gör baş verənləri kiminlə müzakirə edə bilərsən.
• Səni sosial şəbəkələrdə incidirlərsə, aqressoru blokla, sazlamalar bölümündə sənə aid məlumatlara dair qoruma rejimini yandır.
• Messencerdən incidirlərsə, aqressorların nömrəsini blokla və administratorlara şikayət et, statusunu gizlət, səndə əlaqə nömrəsi olmayan şəxslərlə söhbəti qadağan et.
• Aqressiya söhbət qruplarında baş verirsə, “toksik” ünsiyyət kanalından çıx, sazlamalar bölümündə səni söhbət qruplarına əlavə etmələrini qadağan edə bilərsən.
• Bullinq davam edirsə, sübutları topla, təhdid faktlarını və təhqirləri ekran şəklini çəkməklə, audio və video yazı şəklində qeyd et.
• Kömək üçün müraciət et. Etibar etdiyin böyüklərlə danış.
• Polisə müraciət etmək olarmı? Bəli, olar. Ancaq bunu böyüklər etməlidir. Təhqirə və şayiəyə görə cərimə tutulur və inzibati məsuliyyət mövcuddur.